ngā kaupapa
ko kokako
te ngahereE ai ki te kōrero, i te wā i a Kupe i haere ki Aotearoa mā runga i tōna waka, ko te reo o te kokako anake¤ te reo e rangona e ia i te ngahere.
Te awa e rere nei
WaipiataKo Waipiata te awa e rere nei i te kāinga o Ō-poutama. I mua rā, ko tēnei tētahi wāhi pai mō te tuna me te inanga me te ngaore.
He tapuwae nō mua rā anō
te takutai moanaKua kitea o mātou tapuwae i te takutai moana i Ō-poutama nō mua rā anō.
Raerena Tomoana: Te Pipi
te ao o ngā tūpunaKa Whakanohoia e Ruawharo te Pipi ki te Tai Rāwhiti1
Na, ko tēnei tangata ko Ruawharo ko te tangata tēnei nāna te pipi i whakatipu ki ngā one o Aotearoa.
Georgie Kereru 02. Te Upoko-o-tātaramoa
Te Ūpoko o TātaramoaKo te whenua kei konei ko Te Ūpoko-o-tātaramoa.
He wāhi kei te haramai¤ ngā tāngata katoa mō te noho.
Kei kōrā he teneti katoa, me ngā [ ] katoa, kei te whawhai ngā tangata whenua mō
Georgie Kereru 01. Ngā Pingao
te takutai moanaNgā pingao... āe.
Rite tonu ki te harakeke me ngā kiekie. Kāore au e mōhio ki ngā kōrero mō ngā pingao.
[greg] he aha te take i konei? Nā wai tēnei pīngao?
Ko tēnei pingao, te whānau nō Whakakī, na Willie Kahukura i hōmai ngā pingao. Na Whakakī tēnei pingao. Kei te haramai¤ ki tēnei taha, ki te Ūpoko-o-tātaramoa.
Maata Hurinui 08. Ngā Tāngata o Ō-poutama
te ao o ngā kaumātua[Greg] He aha kē ngā mahi i te marae i taua wā... i mahi ai?
Ngā tāngata o Mahanga nui rawa¤ atu rātou... Ō! ... Te Mahia, Mokotahi. Nui rawa atu ngā tāngata... well ngā rangatahi i taua wā. Ināianei mōhio mātou... he rangatahi. Haramai¤ ki te kanikani, ki te ako ki te kanikani..He pai. Mahi moni mō tērā marae, tērā marae.
Maata Hurinui 07. Ngā Kanikani
te ao o ngā kaumātua | whakangahauNgā mahi o Ruawharo.. mahi whāriki. He nui rawa¤ atu ngā wāhine o taua tau. I taua tau. Ngā wahine o Wai-kokopū hoki mai ki Ōpoutama, ka haere tonu atu ki Mokotahi – tērā wāhi mātou.
Tieki¤ Ormana, me ngā ... te kuia, Hazel Joe, ngā Nugents mārena ki ētahi [o ngā] whānau from home ngā Rarere's. Engari ko mātou haere.. ngā whānau o tērā wā ... haere ki te kura o Ōpoutama.
Maata Hurinui 06. Te Mārena
aroha | te ao o ngā kaumātua | te marae o RuawharoKa mārena au i konei. Mārena ki Ruawharo.
Ka haere au me taku tāne. Ka mahi ia i runga i te wāpu ki Nepia. Ko tērā wā ka tae atu māua tahi... tiki he whare. Mō māua tahi me ngā .. ōku tamariki. E whā āku tamariki, e toru ngā tāne, kotahi te wahine.
Maata Hurinui 05. Ngā mahi o te Marae
te ao o ngā kaumātua | te marae o Ruawharo[Greg] I a koe e tamariki ana, e haere koe ki te marae... ki Ruawharo?
Ētahi wā... Ki taku whaea kāore i pīrangi mātou te haere [ki] kōnā. Kāore e pīrangi atu mātou ki te haere ki kōnā [ki te] kai ō rātou kai.

