Skip navigation.
Kāinga

te ao o ngā kaumātua

Paraire Whaanga 14. Te Reo Māori

|

Nō reira, tēnei rā ētahi o ngā tōpito kōrero, ka tae mai hoki te tono ā iwi mō tātou reo, ā ka whakatū tētahi whare kohanga reo. Ko ngā kuia kaha i taua wā ko Ngāwini Kereru, rātou mā a Sally Tui. Ka nui tō rātou kaha ana ki te akoako, ki te tohutohu ō tātou mokopuna me ngā tamariki ki te mau tō tātou reo.

Paraire Whaanga 10. Te Rongonui o te Marae

| |

Koinei te marae e mau pono ana ki te whakapono. Koia te tino marae rongonui o ngā hapū nei; a Ngāi Tama, a Ngāi Tārewa, Ngāi Tū ki te Mahanga, Ngāi Tū ki Kaiuku, Ngāi Tū ki Tuahuru, me Te Rākato. Ko ēnei ngā whānau hapū i tēnei taha o te awa o Whāngawehi. Nō muri mai ka moemoe rātou ki a rātou ā ka uru mai a Hikairo. Nō muri hoki ka tikina atu a Iraia Maru te ingoa o tō tātou kuia rongonui a Rongomaiwahine ka haria ki tēnei taha o Whāngawehi hei hāmara¤ mō ngā hapū e kōrero ake nei.

Paraire Whaanga 06. Te Tūnga o te Marae

| |

Ka huri anō ki tērā o ō tātou marae, marae kāinga ko Ruawharo nā tērā tīpuna kuia a Te Rina Kuia Whaanga, nā rātou mā, e tīmata mai te whakaaro me whakatū he whare ki tērā tīpuna. Nā te mea i tērā wā i wera ai te whare o Ruawharo i Oraka. Ko te Wai Toa.

Paraire Whaanga 04. Ngā koroua

Tāku koroua - rātou mahi tohutohu i au nei i ngā tikanga me ngā kawa e pā ana ki a tātou katoa.
Ko ētahi o rātou ko Paihau – Paihau Wairau he koroua he tangata poropiti he matakite koir⤠te āhuatanga o tērā koroua. Me te kuia hoki tēnei, ko te kuia tuatahi, tuarua ko tēnei.

Paraire Whaanga 02. Te Mahi Ahuwhenua

|

Nō reira ka pakeke ahau i konei.

Ā, ka tae ōku tau ki te tekau mā rima ka tukua ahau ki tētahi kura teitei i Pū-tāruru e mahi ahuwhenua¤ ērā kura.

E rua aku tau ki reira – āna – ka wini ahau i tētahi karangatanga¤ teitei - ki ahau.