Skip navigation.
Kāinga

te marae o Ruawharo

Maata Hurinui 06. Te Mārena

| |

Ka mārena au i konei. Mārena ki Ruawharo.

Ka haere au me taku tāne. Ka mahi ia i runga i te wāpu ki Nepia. Ko tērā wā ka tae atu māua tahi... tiki he whare. Mō māua tahi me ngā .. ōku tamariki. E whā āku tamariki, e toru ngā tāne, kotahi te wahine.

Maata Hurinui 05. Ngā mahi o te Marae

|

[Greg] I a koe e tamariki ana, e haere koe ki te marae... ki Ruawharo?

Ētahi wā... Ki taku whaea kāore i pīrangi mātou te haere [ki] kōnā. Kāore e pīrangi atu mātou ki te haere ki kōnā [ki te] kai ō rātou kai.

Paraire Whaanga 10. Te Rongonui o te Marae

| |

Koinei te marae e mau pono ana ki te whakapono. Koia te tino marae rongonui o ngā hapū nei; a Ngāi Tama, a Ngāi Tārewa, Ngāi Tū ki te Mahanga, Ngāi Tū ki Kaiuku, Ngāi Tū ki Tuahuru, me Te Rākato. Ko ēnei ngā whānau hapū i tēnei taha o te awa o Whāngawehi. Nō muri mai ka moemoe rātou ki a rātou ā ka uru mai a Hikairo. Nō muri hoki ka tikina atu a Iraia Maru te ingoa o tō tātou kuia rongonui a Rongomaiwahine ka haria ki tēnei taha o Whāngawehi hei hāmara¤ mō ngā hapū e kōrero ake nei.

Paraire Whaanga 09. Te Tūwhera o Ruawharo

|

I te wā i tūwhera ana te whare e Apirana Ngata, ka puta e ia tētahi o ōna kōrero ki te hapū ki a Ngāi Tama. E pōhēhē a ia, e hara mai ia ki te tūwhera i tētahi whare ātaahua nei, anā tōna taetanga¤ mai, e hika¤, kāre¤ he whakairo, kāre he aha.... kātahi tōna kōrero mai, "e hoa mā, e rite tonu te whare nei ki te tēpara¤ nei, he whare tieki¤ kararehe."

Paraire Whaanga 08. E haramai te kino, ka hoki anō te kino

I roto i aku noho nei i waenganui i ōku koroua, kuia ka rongo au i ngā tono, me ngā tohutohu o rātou mā, mō ngā āhuatanga e pā ana ki te hapū me āna tikanga me āna kawa katoa.

Ko te pēpehā mō tērā marae: "E haramai¤ he kino, ka hoki anō he kino".

Paraire Whaanga 06. Te Tūnga o te Marae

| |

Ka huri anō ki tērā o ō tātou marae, marae kāinga ko Ruawharo nā tērā tīpuna kuia a Te Rina Kuia Whaanga, nā rātou mā, e tīmata mai te whakaaro me whakatū he whare ki tērā tīpuna. Nā te mea i tērā wā i wera ai te whare o Ruawharo i Oraka. Ko te Wai Toa.